KURDISTANA BAKUR-BIJI KURDISTAN


Tarih: Wed Dec 06, 2017 10:00 am
Konu: Siyaset



brahm Gl:Nav Kurdistan Guhertin Destpka Jiholrakirina Dewleta Federal E-06.12.2017
Li Bar Kurdistan, di 25 lona 2017an de guhertinek bingeh pk hat. Mladeke n dest p kir. Kurdistaniyan bir riya referandm biryara dewletavakirin dan qanna dewletavakirin kirin. 16 Oktobra 20127an j ji bona kurdan b mladek. Di navbeyna herdu mladan de 20 roj derbas bib.

Di 16 Oktobra 2017an de s dewletmn kolonyalst (Dewleta ran, Iraq, Tirk) ri Kurdistan kirin. Kerkk gelek dever bajarekon Kurdistan hatin dagir kirin. Di demeke kurt de derket meydan ku plana wan bes galkirina hermn ji dervey Herma Federe ya Kurdistan nnin, tevay rxandinaa Herma Federe ya Kurdistan ye. Loma j xwestin ku werin Hewlr j dagir bikin. L ikest xwarin.

Diyar e ku hewildana wan hn dom dike. Della v yk j ew e k Serokwezr Iraq gelek akere nav Kurdistan guhert. Di Makezagona Dewleta Federal de nav Kurdistan, Herma Federe ya Kurdistan ye. Ew dema ku ji Herma Federe ya Kurdistan qal dike, dibje ku Bakra Iraq an j Parezgehn Kurdistan.

V guhertin di qanna dirav (butey) de j c girt.

Li hember v gelek berpirsiyar parlamentern Kurdistan tepk reaksyon nan dan bala Serokwezr Iraq kiandin. Parlamenter Goran j di derbar ev pirsa girng bingeh de daxuyaniyek da wusa dibje:: Me hv dikir ku birz Heyder Ebad di mijara sepandina destr de nexasim pniyarn daw yn merciyeta red ku teqez li ser giringiya sepandina destr ji aliy hikmeta federal hikmeta Kurdistan bike. L em a man gava me dt ku hinek peyvn nedestr di renivsa budey de hene."

"Bi taybet gotina Kurdistan ku hermeke destr ye, bi gotinn wek bakur Iraq parzgehn bakur gotinn din ji qest ve t destnankirin. Ev j diyar dike ku Ebad hikmeta w guh nadim pniyarn merciyeta red ku xwestib pabend bi destr were kirin ku di encam de diyar dibe ku Ebad hikmeta w bi keyfiyet di sepandian destr de tevdigerin." H ik tune ye ku ev helwesta serokwezr li dij makezagona dewleta Federal e. Div mijar hn firehtir krtir analz bibe.

Gelo Dewleta Federal T i Watey?

Gelek ikln dewleta hene. Di esil de du kategoriyn dewletan hene. Dewletn demokratk dewletan ne demokratik.

Dewletn demokratk, dewletn her hemwelat ne. Dewletn ne demokratk, dewletn eltek, grbek, burokratn lekr sivl in,malbetek, deolojiyek ne.

Dewletn nyer, fazan, kolonyalst dewletn ne demokratk in. Ew dewletan dewlet yek miletek ne. Dewletn unter yn demokratk j hene. L di wan dewletan de, miletek desthilatdar e, l kmneteweyn li wan welatan dijn j xwediy mafn xwe yn mil, civak, siyas ne. Dewleta spanyay, dewleteke unter e. L ji gelek hermn otonom pk t. L di ceribandina Katalonyay de derket hol ku dewleteke unter otorter e. Loma zin neda ku Katalon dewleta xwe ava bikin.

end babet dewletn yn demokratk hene ew j dewletn federal konfederal in.

Dewletn konfederal, ji du dewletn serbixwe ava dibin. Her dewletek xwediya serwer desthilatdariya xwe ne. Bes ev dewletan yekt dikin, serwwer desthilatdariya xwe di beek mijaran de bi taybet j di pirsa ewlekar pwendiya derve de xwediy desthilatdariyeke hevbe miterek in.

Dewletn federal, dewletn hevbe in. Bi dest du, an j end miletan kmneteweyan ava dibin..

Dewleta yek miletek nnin. Dewleteke unter nnin. Dewleteke netewey, deolojiy, eltek, malbatek nnin. Dewleteke di ser neteweyan, deolojiyan, dn mezheban re ye.

Ji bona ku dewleteke federal ava bibe bimee, div du an j zdetir milet xwediy desthilatdar sereweriya hevbe bin. Ji du an j zdetir hermn federe ava dibe. Her hermek li ser axa miletek ava dibe. Ev herm ji aliy hemwelat milet li w welat dij birve dbirin Her miletek li herma xwe desthilatdar e. Xwediy serokatiya xwe ye. Xwediy mecls hikmeta xwe ye. Karn hermn xwe bi xwe dimenin. Li herma xwe desthilatdar serwer in.. Herdu zdetir milet div xwediy desthilatdariya siyas ya hevbe serweriyeke hev be in. Meclseke hevbe ya ku ji aliy temslkarn, parlamentern hem miletran de ava dibe hene. Ew Meclsa hikmeteke hevbe hildibijre.

Serokdewlet/serokkomar sewrokwezr gora konsepteke demokratk tespt dibe.

Belka dewletek bi v away federal e.

Dewletn federal di heman dem de ji bona pketina abor, civak, demokratk, yek miletek j dewleta xwe ya federal dikare ava bike. Dewleta federal ya dar ava bike. Amerka Elmanya bi v away dewletn federal in.

Gelo Dewleta Iraq Federal e?

Iraq heta sala 2003an, dewleteke ne demokratk, dewletek elteka baas dewleta partiyek dktatorek (Seddam Huseyn) b. Di sala 2003an de bi destwerdana Emerkay hevalbendn w yn rojava, dktatoriya baas Seddam hat rxandin.

Girday rxandina dktatoriy, dewleta hey ya ne demokrat ya partiyek j hat rxandin. Milet kmneteweyn li Iraq, bi taybet j ji bona kurdan ereban dewleteke n ya demokratk diviya b ku b ava kirin. Ji bona v j end babet di rojev de bn. Babetek dewlet, dewleta eyeletan b. Babetek j, dewleta federal b,

Di encama danstandin u gengeiyan de, biryar hat girtin ku dewleteke federal ava bibe. Loma j makezagonek hat amade kirin. Di sala 2005an de encama referandmek, ev makezogna hat pesinandin.

Loma j pit sala 2005an Dewleta Iraq wek dewleteke federal hat bi nav kirin. Hezar mixabin dewlet gor pvan qann makkezagona federal ava neb pve ne. Lewra terefa ereban xwe desthilatdar dtin. Her dem xwestin ku dewlet bibe dewleta milet ereb. Milet ereb serwer desthilatdar be. L rewa hey ya de facto li Kurdistan bi her away zin nedida v yek.

ikl be j dewleta federal ava b. Wezfe ew b ku dewleta federal b projekirin. Hezar mixabin di dema Malk de her ku di projekirina dewleta federal de pavenek hat rojev.

Dema ku kurdan dt ku rew hn zdetir ber bi xerabiy die, w dem dewleta serbixwe ya Kurdistan dewleta konfederal ya Kurd Ereban pniyar kirin.

L rew xerabtir b serrast neb.

Makezagona Dewleta Federal hat binp kirin. Gor nernn Serok Kurdistan desthiltadarn din yn Kurdistan, 55 xaln

Makezagona Dewleta Federal hat binp kirin. Bi taybet j Xal a 140 ku ji bona statuya Kerkuk devern din yn bi niza tespt bibin referandm b li dar xistin, ev yeka bi qest pk nehat.

Di v pirs de qrz krtir b.

Loma Serok Kurdistan, partiyn Kurdistan desthilatdariya Kurdistan biryara referandma serxwebna Kurdistan wergirtin. Lewra wek din areser nedib.

Armanc Jiholrakirina Dewleta Federal Herma Federe Ya Kurdistan Ye i Bar Kurdistan, dema biryara referandma serxwebna Kurdistan hat girtin referandum hat li dar xistin; Hikmeta Iraq ya Mezheb Njadperest li dij derket. Got ku referandm dij yektiya Iraq ye dij makezagona dewleta federal e. Loma div ev referandma nay li dar xistin. L dema ku Referandm b li darxistin j, em tu wext bi away leker derstwerdan nakin.

L pit ku referandma serxwebna Kurdistan hat li dar xistin di encam Kurdistaniyan biryar dan ku dewleta Kurdistan ava bikin, Hikmeta Iraq li ser soza xwe nesekin, an j bi destwerdan daxwaza Dewleta ran Tirk biryar dan ku ri Kurdistan bikin.

Ji bona ku dest bi ria li hember Kurdistan bikin. Bi Dewleta Tirk ran re koalsyon ava kir. Heta ran biryar da ku rastrast destwerdana Kurdistan ri Kurdistan bike. Di nav kurdan YNK de j ji bona xwe grbeke xanetkar kirin.Pitgiriya Emerkay ngilter j girtin.

Dema ku xwe amade kirin, di destpk de ri Kerkuk kirin. Bi pitgiriya xiyanetkarn Kurd b er Kerkuk girtin bin kontrola xwe. Pit re j ri gelek dever bajerokn din yn Kurdistan kirin.

Kerkuk ji bona ku bajarek stratejk b di destpk ri wir kirin. Ji aliy din de j, Kerkuk devern qal t kirin, ji dervey herma Federe Ya kurdistan bn. Dixestin ji reya git ya dinyay re bibjin ku me hermn di bin kontrola hikmeta merkez de ne, ewlekar kontrol pk an.

L Koalsyon ran, Irak, Tirkiyey li wir nesikn xwestin ku tevay Kurdistan gal bikin. Loma j xwestin ku ri Hewlr bikin. W dem li Pr ikest xwarin.

Diyar b ku hzn navnetewey j naxwazine ku Irak ew kas pve bie.

ra pit referandm bi xwe li dij makezagona dewleta federal b. Dagirker b, Dewleta ran rasterast kete nav axca Kurdistan, b dagirker.

Armanc ew b ku dewleta federal Herma Federa ya Kurdistan jihol rakin.

Pit demeke kurt Serokwezr Iraq nav Herma Federe ya Kurdistan guhert, kir Bakr Iraq. Yan lteratura Dewleta

Tirk bi kar an. Dem dem j hat gotn ku Parezgehn Kurdistan.

Ev navguhertin di Qanna Butcey de j c girt.

Ev yka j diyar dike ku Hikmeta Ereb ya Mezheb ya Njadperest dixwaze ku Dewleta Fedal ya Iraq Herma Federa ya Kurdistan ji hol rakin.

Gelek akere ye ku Herma Federa Ya Kurdistan, dewleta Iraq kiriye federal.

Dema ku Herma Federe ya Kurdistan ji hol rabe, Dewleta Federal ya Iraq namne. Lewra Hermek federe ya din j tune ye.

Ew j dibe sedema erek dijwar.

Div desthilatdar Hikmeta Kurdistan dema di areweya Makezagona dewleta Federal ya Iraq de dest bi dyaloga kirin, div ev rewa girng stratejk bidin ber av.

brahm GULU
(ibrahimguclu21@gmail.com)
Amed,





Bu haberin geldigi yer: KURDISTANA BAKUR-BIJI KURDISTAN
http://www.kurdistana-bakur.com

Bu haber icin adres:
http://www.kurdistana-bakur.com/modules.php?name=News&file=article&sid=9488