Anasayfa > Günün Haberleri > Sitene ekle > Arşiv > İletişim > Künye > Reklâm
__________________________________________________________________________________________
Güncel -
Spor - Siyaset - Ekonomi - Medya - Polemik - Dünya - Teknoloji - Sağlık Kültür Sanat- Eğitim Röportaj Reklâmlar

   yemiz Deilseniz! Tklayn   YEN HABER, NA N (08) HER BJI KURDSTAN     YEN HABER, NA N (11) HER BJI KURDSTAN   Musul sorunu demokratik ulus ve ortak ehir yaklamyla zlr   YEN HABER, NA N (14) HER BJI KURDSTAN   Hseyin Akinci:Bar Cmlesinin Anlamszlat Bir Corafyadayz   YEN HABER, NA N (12) HER BJI KURDSTAN   Aydn Engin:Bu hukuki deil siyasi bir dava   Diyarbakrllar:Muhatap alnmasak da bar istiyoruz   YEN HABER, NA N (11) HER BJI KURDSTAN
Onur Yazarmz

Konuk Yazarlar

Mehmed UZUN
----------------
Ismail Besikci
İsmail Beşiki


Ana Men
 
Ana SayfaAna Sayfa
    Ana Sayfa

    Konu Balklar
    Haber Gnder
    Haberler
Dier Balklar
    Evo UserBlock
    Yazarlar
    Site Haritas
    Haber Arivi
    Ynetici Notu
    Reviews
    Tavsiye Et
    NukeSentinel
    letiim Formu
    Sorularnz
yeler
    ye Bilgileri
    ye Hesabnz
    ye Listesi
    ye Gruplar
    zel Mesaj
Birlikte
    Forumlar
    Destekleyenler
    Anket
    Arama
Sayfa statistikleri
    Top 10
    statistikler
Linkler
    Yararl Programlar
    Web Siteleri

Arama
 



Ba - Reklam
Sitemizin yaamas ve daha iyi bir ierikle yayn hayatna devam etmesi iin reklam ve balarnza ihtiyacmz var. Ltfen Buraya Tklayarak bizimle ilikiye gein... imdiden teekkr ederiz....

Top 10 Links
 

Gnn Haberi
 
Bu gn iin henz nemli bir haber yok.

 
Kltr-Sanat

Dr. Zerdesht Haco (Dr. Zaradachet Hajo):Bipvena drok ya ziman kurd hin taybetmendiyn w yn xweser-20.12.2016
Daketina nav mijar
Ber ko ez dakevime nav naveroka v mijar, ez dixwazim destpk giringiya ziman weke nasnameya anda gelan bi git weke nasnameya gel kurd bi taybet bnime ber avan


Ez dixwazim v yek bjim, da ko mirov bipvena drok ya ziman kurd, hin taybetmendiyn w y xweser batir tbigihe, gava em ziman xwe zimanine d bidine ber hev.

Bgoman em li ser w yek li hev dikin, ko ziman stna anda gelan e. Ziman ne ten niana and welt e, ew ji bo naskirina nasnameya mirovek ji cih ko ew l mezin bye j, giringtir e. Ji ber ziman bi dirjbna jiyana me ji me venaqete, heta gava em b are ji welatn xwe birevin j, li koberiy j bijn, ew bi me re dimne dest ji me naberde.

Di heman dem de ziman drok peroja gelan e. Ew droka gelan e, ji ber ten di rya zimn re em dikarin li raman br baweriyn pshiyn xwe binihrin dtinn wan di berhemn wan ko bi ziman hatine nivsn de, binirxnin. ziman peroja gelan e, ji ber ten bi rya alav ziman gel dikarin bernameyan ji jiyana xwe y li p re deynin.

d mirov dikare bje, ko gel para mezin bi zimann xwe tne nas kirin. Ev encama ko em gehitin, dikare bi taybet ji gel kurd re b gotin. Ji ber ro ne dewleteke Kurdan serbixwe heye, ya ko Kurd p bne nas kirin ne j ew xur ji yek dn taybet ne, ko ew bi w bne nas kirin.

Vce ji ber ko ziman taybetmendiyeke wiha serbixwe ye ji nasnameya neteweya kurd re, ew di drok di dema niha de j, tim bye armanc ji hrn dagrkern welat Kurdan re. Bel p ez dixwazim werime ser tgna Ziman Kurd bipirsim, ka gelo wateya v tgne i ye? Ev pirsa ha ji destpk ve xwe davje ber vme, ji ber dewleteke Kurdan nn e, heta ko mirov yekser bje ev ziman y v dewlet ye. d ji ber sedemn siyas di droka Kurdistan de ne dewleta Kurdan ne zimanek kurd yekgirt bilind heye.

Li aliy din

pirsa ko zimanek kurd serbixwe heye, bi ser zaravn xwe yn tvel de ji zimann din bi snor e, di v nav de bye rastiyeke zanist d herkes v yek dizane.

Li ser v rastiya ha ji sedsala 19an heya roja ro, heme bje, hem zanyarn zimn, yn ko li ser ziman kurd nivs ne, di yek baweriy de ne. Ji ber xizmayetiya teng di navbera ziman kurd ziman fars de, ber baweriyek heb, digot, ko ziman kurd zaravek ji zaravn Farisiya N ye. Di pit re zanyarine ewrop navdar, weke Maurizio Garzoni, Albert Socin, Peter Lerch, Alexandre Jaba, Hugo Makas Ferdinand Justi bi nivsn xwe yn zanist derketin dane xuya kirin, ko xizmayetiya di navbera ziman kurd ziman faris de ne bihtir e, ji xizmayetiya di navbera ziman faris zimann din hindo-ewrop de.

Peter Lerch di berhema xwe de, ya bi nav Forschungen ber die Kurden und die iranischen Nordchalder 1857 li ser xizmayetiya di navbera ziman kurd ziman faris de wiha nivsiye:

Herd qurmn ziman (ango qurm ziman kurd qurm ziman faris) ji hev gelek dr in, bel wan gelek eng, mil iqulk hilgirtine, yn ko du malan ava dikin. Endamn van herd malan xwe ji hev nzk dikin d ji hev tdigihin

Dinavbera van hers zimanan de ten dan standineke guhestina hin bje rewn rziman heye.

Li vir div mirov bje, ko giraniya ko ziman ereb ji dema misilmankirin ve li ziman kurd kiriye (awa ko li gelek zimann d j kiriye) ji giraniya ko hin zimann din li Kurd kiriye, meztir e.

Nebna zimanek kurd yekgirt bilind ro rastiyeke ndar (xembar e) ye, div em w bipejirnin.

Bi ser w de gelek zaravn ziman kurd yn herm jihevcida hene. bi ser v de j gelek devokn xwecih yn her zaravek hene. Ev rastiya rewa ro encama droka siyas ya gel kurd e. Mercn rzan (siyas) di drok de r ne dan, da gel kurd li ser xaka welat xwe dewleta xwe ya netewey ava bike pitgriya bipvena zimanek kurd bilind netewey bike.

Zaravn ziman kurd kjan in li kjan herman tne axaftin?

Ziman kurd pareyek erd ji nzk 500 000 km himbz dike.

Snor baur ji bakur Kendava Faris dest p dike, hildikie bakur di ber wilayeta ran Ezirbcan re dipere, di beek bik ji komara Ermenistan re derbas dibe, di Erzerm re die Swas Mere li rojava, xwe digihne Afrn Hisia li baur-rojava, die baur di ingal, Msil, Badr uster re dse vedigere bakur Kendava Faris.

Li ser hijmara mirovn ko bi ziman kurd diaxivin tu serjimrn zz ferm nn in, l t gotin, ko hijmara axvern kurd digihe 40 miliyon kes.

Ziman kurd yan j Ziman Kurmanc, awa ko Kurd ziman xwe bi nav dikin, li ser du zaravn sereke t parve kirin. Di her zaravek sereke de end devokn xwecih hene.

Zaravn sereke
Kurmanciya Bakur
Kurmanciya Navn in. Xeta Urmiya, Rawendz, Hewlr dikare weke snor di navbera van herd zaravn sereke de were temae kirin. Bakur v xet piraniya Kurdan (ji dervey naveyn Bngul Drsim) bi Kurmanciya Bakur diaxivin, baur-rojhilat v xet piraniya Kurdan bi Kurmanciya Navn diaxivin.

Kurmanciya Bakur bi xwe j 3 be in:
1. Kurmanciya hermn Dihok, Hekar, Cizr ernex, yn ko bi navn Badnan, Bayezd Botan tne bi nav kirin. Ji devoka van herman re mirov dikare Devoka Botan bje.
2. Kurmanciya hermen rmiya, ingal, Srt, Amed, Batman, Mrdn, Hisie, Efrn, Riha, Agr, Qers Kurmanciya Kurdn Qefqasiyay. Mirov dikare van devokan bi nav Devoka ingal bi nav bike.
3. Kurmanciya hermen Dlok (ntanb), Semsr (Adiyeman), Mere, Swas, Erzingan Kurmanciya Kurdn Xurasan.

Ji van devokan re mirov dikare Devoka Mere bje.

Kurmanciya Navn, bi gelemper devokn w yn herm ev in:
Siney, Silman, Erdalan, Kerkk, Germiyan, Hewlr, Soran, Mukr, arbajr pijder.

Zaravn tenit yn ziman Kurmanc Di ziman Kurmanc de du komn din yn zaravan hene.

1. Kurmanciya Bashur, devokn w yn hermi bi gelemper ev in:
Feyl, Kirmanan, Lek, kelhor, Xaneqn Lor.
2. Kirmanc (ya ko bi a nav Zaza l hatiye kirin) Goran
a. Kirmmanc,

ev zarav ziman kurd heta niha bi awayek a nezanist hatiye bi nav kirin.

Kurdn ko bi v zarav diaxivin, ji xwe re nabjin Zaza. Gava ew basa ziman xwe dikin, yan dibjin zon me ango ziman me, yan j Kirmanc dibjin. Li gelek deveran Kurdn ko bi v zarav dipeyivin deng (sh) dixine s deng j dixine z.

Ne gelek dr baweriy ye, ko Kurdn bi Kurmanciya Bakur diaxivin, ji ber v diyardey ji wan re -bi tinaz- Zaza dibjin.

Mirov ji v rastiy bihtir nzk dibe, gava mirov zani be, ko Kurdn Kirmanc ji Kurdn ko bi Kurmanciya Bakur diaxivin re, Here-Were dibjin.

Vce heke bi rast bjeya Here-Were weke nav gel kurd ji Kurdn Kurmanciya Bakur re were pejrandin, hing mirov dikare bjeya Zaza j ji Kurdn Kiramanc re bipejirne.

Bi gotineke d, heke bi rast bjeya Here-Were navek drok zanist y beek ji gel kurd be, hing Zaza j navek drok zanist y beek d ji gel kurd e.

Her weke v, bjeya Dimil/Dmil j ya ko hin v zarav kurd p bi nav dikin, ne zanist a e. Ji ber Dimil nav leke kurd ye ne nav zaravek kurd ye. Li aliyek din hin kes ji v zarav kurd re Kirdk dibjin.

Ev peyva Kirdk j ne peyveke drok ye. Hin zimanzann kurd, yn ko xwestine xwe ji bjeya Zaza rizgar bikin, peyva Kirdk n danne.

Ji ber v yek w ya rast ew be, gava em Kurd bi xwe di axaftin nivsn xwe de dest ji bjeyn Zaza, Dimil Kirdk berdin li na wan bjeya Kirmanc ji v zarav kurd re bidine xebat.

Vce keng me peyva Kurmanc bi kar an, hing em li ser hem zaravn ziman kurd dibjin, ango Kurmanciya Bakur Kurmanciya Navn, Kurmanciya Bashur Kirmanc-Goran.

keng me got, Kirmanc hing em li ser zarav Kirmanc dibjin, y ko heta niha bi ewt Zaza, Dimil Kirdk j re hatiye gotin.

Heta ko ev rastiya ha xwe di nav hem Kurdan de bide pejrandin, div beek ji Kurdn baur (raq) j, yn ko bjeya Kiramnc bi git li na Kurmanc dibjin, xwe ji v baweriya me nzk bikin.

Zarav Kirmanc bi xwe j li ser du koman be dibe:
- Devoka Drsim (Kirmanciya Rojava)
- Devoka Bingol (Kirmanciya Rojhilat)

Ev herd devokn zarav Kirmanc ji nzk 3 miliyon Kurd ve li van hermn Kurdistan tne axaftin:

Drsim, Bngul, Elezz, Xerpt, Maden, Palo, hawr Amed li Siwrek.

Bi ser ko hermn ko Kirmanc Goran li wan tne axaftin, dr hev in j, xizmayetiyek di nav herd zaravan de heye.

Ev j mirov dikare bi w yek irove bike, ko ber axvern herd zaravan li yek herm dijn, bi sedema hin byern drok, line kurd ji wan, yan bi dil xwe, yan j bi zor cih xwe berdane li hermine din Kurdistan nitec bne.

Derbar rewa wjeya nivsk ya zarav Kirmanc de mirov bipveneke li ber av dibne.

Nivskarn kirmanc ber berhemn xwe bi Kurmanciya Bakur dinivsandin, bel ro ew li zarav xwe xwed derdikevin, p dinivsin w bi p ve dibin.

Ev j cih ehnaziyeke mezin e, ji ber bi v yek ew v zarav kurd y xwesh, y ko mixabin li ber tirsa n ye, rizgar dikin xezna ziman neteweya kurd p dewlemendtir dikin.

b. Goran:

Devokn zarav Goran li naveyn Hewraman, Zengene Kerkk tne axaftin. Kurdn kakey j bi devoka goran diaxivin. Devoka Goran ber weke zarav wjey dihate bi kar ann.

Ew b b ziman bilind nivsk y Mrevaniya Erdelan demek b b ziman bilind y Mrevaniya Baban j. Hin helbestvann navdar Kurdan weke Xaney, Qubad Mewlew berhemn xwe bi v zarav nivsandine.

I. Bipvena drok ya ziman kurd

a) Binyata ziman kurd

Herwek min li p j da xuya kirin, ji dervey her s parzgehn bashur Kurdistan, yn ku h serxwebneke tij nestandine, ziman kurd bi gisht b dewlet e.

Ji aliyek d ve ne ji berjewendiyn mriyn dewletn dagrker e, ko bihlin lkolnn zanist li ser ziman kurd werine kirin.

Bhtir ji v, ew di rya hevpeymann xwe yn siyas and re giraniy li dewletn dervey j dikin, da ew guh xwe nedine anda gel kurd bi v bihlin, ko ew were ji br winda kirin.

Heta ji dest mriyn dewletn dagrker t, ew nahlin ben Kurdolog li xwendegeh zanngehn welatn derve j werine vekirin.

i gava mriya dewletek bixwaze, beek Kurdolog li zanngeheke xwe veke, dewletn dagrker, deng xwe radikin dibjin, hn xwe tev kar barn hindirw dewleta me dikin, hn pitgriya parebna welat me, ango Seperatismus dikin ev yek li gor zagonn navnetewey qedexe ye.

Ji ber v yek, heta roja ro ne li Kurdistan, ne li dervey Kurdistan xebateke zanst ji dil li ser ziman kurd nn e.

Ew zanyarn dervey bhtir yn ewrop, gava bixwazin bi ser xwe li ser ziman anda gel kurd xebatek bikin, rast gelek dijwariyan tn.

Ew di zanngeh de dijwariyan ji aliy sorok be xwe ve ji aliy serok zanngeh bi xwe ve dibnin, ji ber serok zanngeh bi alyar, ango wezareta perwerde lkoln ve girday ye, ji xwe diyar e, wezaret, ango mr/hikmet dirav zanngeh dide bi v yek ew biryara hebna v yan w be zanyar li gor berjewendiyn dewleta xwe dide.

Wek d ew zanyarn ewrop, yn ko dixwazin bi ser xwe li ser ziman kurd bixebitin di apkirin, wean firotina berhemn xwe de rast gelek etnahiyan tn ew di tevayiya civak de mirovine yekane dimnin nayne pejrandin. Li aliyek din li vir yan li wir hin zanyarn ewrop derdikevin li tembra dewletn dagrker didin, ango dixwazin bi nav zanyariy li gor dil mriya dewleta trik bjin, ko zimanek kurd serbixwe nn e, weke ew dibjin Zazak zimanek serbixwe ye ne zaravek kurd ye bi v away ji siyaseta dewletn dagrker re dibine alkar.

Mixabin ew mirovn kurd, yn ko xwendinn xwe yn zimanzanyar li zanngehn welatn dervey bi daw anne, ne di w rew de ne, ko weke t xwestin, roj ji 6 8 seetan lkolinn xwe bikin.

Zanyarek li zanngeh xwed kar kar xwe bi xebata xwe ya zanist dibe ser, var vedigere mal xwe, xwe vedihesne, da roja d dse kari be behemn li ber av bide.

Zanyar kurd div here, roj 6 8 seetan li derve, ne di be xwendina xwe de kar bike, da mercn jiyana xwe pkbne gava vedigere mal, dixwaze bi w hza xwe ya may berhemeke zanist bide.

Ji ber v rewa ha em dibnn, ko zanna me ya ro li ser ziman kurd gelek km e, gava em dixwazin li ser droka ziman kurd binivsin, ber hertit em pala xwe berdidin ser encama xebata zanyarn sedsala 19an, ko yek ji wan Ferdinand Just ye, y di w baweriy de b, ko hin nan hene, dihlin, em bawer bikin, ko ziman kurd zimanek kevin e, heye, ko ew ji ziman md hati be.

Just di pirtka xwe de, ya ko w sala 1880y li St. Petersburg di bin sernav Kurdische Grammatik de da weandin, nivsiye:

Ne dr e, ko di wan peyvan de kevnariyeke zimandar md, ya ko wek d winda b ye, xwe parasti be.

Herwek v rojhilatnas navdar Vladimir Minorsk di xebatn xwe y zanist de giha b w encam, ko girdaneke ziman kurd bi Mdiyan re heye.

W li gor baweriya xwe nivsiye, ko zaravn kurd di nav xwe de yektiyeke wisa peyde dikin, ya dihle mirov bigihe w baweriy, ko ew zarav bi tevayiya

xwe zimanek taybetmend serbixwe, y ko gelek (miletek) mezin giring weke Mdiyan p diaxiv, ava dikin.

Bel li gor asta zanyar ya ro, ya ko dibje ten 12 peyvn md li ber dest me hene, ew j nav gund deveran in, mirov nikare bigihe encameke zanist ya bawerdar.

c. Destpka wje ziman kurd y nivsk bipvena wan heya roja ro

Ji irovekirina, ko min heya niha kir, mirov nzk w baweriy dibe, ko di nava wje ziman kurd y nivsk de heya niha ten herd zaravn sereke tne bi kar ann.

Her yek ji herd zaravan xwed drokeke dirj tvel e.

Bi ser ko ziman kurd ne xwed dewlet e, hzeke siyas nn e, ko guh xwe bide ziman kurd, w xwed bike bipve bibe, bi ser ko zimanek kurd nivsk yekgirt bilind nn e, div mirov bje, ko hijmareke mezin ji berhemn nivsk yn bilind bipevy bi herd zaravn kurd y sereke derketine.

Mirov dikare bi bawer bje, ko asta heryek ji herd zaravan ji zimanek dewlet ferm gelek nzik e.

Wjeya kurd ya nivsk, ya ko ro li ber dest me ye, ji sedsala 11an ve heye, bi helbestn helbestvan kurd El Herr dest p dike.

Rojhilatnas rs Aleksender Jaba di pirtka xwe, ya bi nav Recul de notices et recits kurdes de nivsiye: Helbestvan Kurdan y p El Herr ye, ... ew di navbera sala 1009 1010an de ji dayk bye1.

1 Tarxa Edebyeta Kurd, rpel 57, Qenat Kurdo

Wejeya kurd ya sedsaln 15an, 16an, 17an 18an bi navn helbestvann kurd, yn weke Ehmed Melay Bat, Feqiy Teyran, Melay Cizr, Selm Silman, Ehmed Xan, Xaris Bedls, Pertew Beg Hekar, x Xalid Siyahp xemilandiye.

Wejeya nivsk ya sedsala 19an bi herd zaravn sereke bi git babetn welatperwer romantik ji xwe re kiriye mijar.

Pit cenga cihan ya p bi git wjeyeke jiyana rast ya rojane ber bi siyast ve heya roja me ya ro xwe daye p.

Ew zimanzan, nivskar, rojnamevan siyasetmedar kurd Mr Celadet Bedirxan b, y ko kovara xwe HAWAR di 15.Tebaxa sala 1932an de derxist rzimaniya Kurmanciya Bakur dan, ya ko em li gor w heya roja ro em dixwnin dinvsin.

Ji v dem ve mirov dikare bje, ko zimanek nivsk bilind yekgirt, ango standard ji bo zarav Kurmanciya Bakur hatiye efrandin. end kmayiyn rastnivs nikarin v rastiy ji bilindiya w bnine xwar. Bangewaziya min li mriya baur Kurdistan ew e, ko ew li devern ko Kurmanciya Bakur t axaftin, dest ji tpn ereb berdin di xwendegeh zanngehan de d rzimaniya Mr Celadet Bedirxan bidine xwendin, da li seranser devern ko Kurmanciya Bakur t axaftin, bi yek ziman were nivsn xwendin.

Bi ser ko em dibnin, ko di Kurmanciya Bakur de, li gor devokan, bjeyn tvel (newekhev) ji yek tit re hene, dse j axver v zarav dikare berhemn kurd, li k ji k ve, li Kurdistan yan li derve hati bine nivsn, bixwne tbigihe.

Hin ferhengn kurd, yn ko di v dema pa de hatine wenandin, dikarin arakariya y xwendevan bikin, ko ew peyvine di devoka w de nebin, bibne tbigihe.

Herweke w di zarav Kurmanciya Navn de j zimanek bilind yekgirt xwe daye p.

Bi bervaj Kurmanciya Bakur, ev nzk nvsedsalek ye, ko Kurmanciya Navn bi v yan bi w away di xwendegeh zanngehan de t xwendin xwed kirin.

Pit cenga cihan ya p heya niha j bi coeke mezin wjeya kurd bi v zarav t efrandin, bi sedan pirtk, kovar rojname p hatine nivsn weandin, bi awayek ko mirov dikare bje, bi rast zimanek dewlet yekgirt bilind, ango standard xwe daye efrandin.

Mixabin ji ber mercn siyas ev zarav ha heya roja ro bi tpn ereb t nivsn dijwariyeke mezin dixe riya xwejihevnzkrina herd zaravn sereke yn ziman me.

Di v babet de ez dixwazim bjim, ko pirsa nivsna bi tpn ereb li ser yektiya neteweya me j bivokeke (xetereke) mezin peyde dike.

Vece ji ber ne di war zimanzanyar de tpn ereb ji zimann malbata sam re hatine efirandin- ne j di war siyas de ji berjewendiyen neteweya me ye, ko ev zarav bi tpn ereb t nivsn.

Ji ber v yek ji mriya baur Kurdistan t xwestin, ko ew biryareke drok bigire dest bi pvebirina nivsn bi tpn latn bike. Ew j li gor bernameyeke zanist sal bi sal.

Wek d em tevgereke xurt di nav axvern herd zaravan de dibnn. Gelek Kurd ro bi coeke mezin li wjeya kurd ya devk xwed derdikevin, rokn tvel, helbest, stran, qewln qewalan her wek d didine hev dinivsin.

c) Bipvena peyvn dervey (Interferenz) di ziman kurd de

Gava em giraniya ko zimann dervey li ziman kurd kiriye, bidine ber hev li berhemn Melay Cizr Ehmed Xan temae bikin, em di rya mezinbna hijmara peyvn ereb faris re dibnn, ko ziman kurd y w serdem keti b bin giraniyeke mezin ya ziman ereb faris de.

Di daneberheveke wisa de mirov cawaziya di navbera berhemn kevin n de derbar giraniya zimann dervey li ser ziman kurd, z dibne.

Bel sedemn w yek i ne, ko ziman kurd careke d dixwaze li bingih rayn xwe vegere, bi ser ko ew bindest e, zilim zoriyeke mezin li ser heye? Belk ji xwe ev bindest ev zor bin, yn ko dihlin, ko axvern Kurmanc ji windabna anda xwe bitirsin ji ber v yek "dilpakiya ziman" ji xwe re dikine weke mertalek parastin.

Di bin tgna "dilpakiya ziman" de di zanyariya git ya zimanan de li w yek t kirin, ya ko dibje, dilpakiya ziman ew rewa bilind ya jixwepitrastbn ye.

Dilpakiya Ziman ew rew e, ya ko ziman t de yekgirtineke tevay li hember zimann din peydedike.

d dilpakiya ziman li ba mirovn xwe dibe xwed bilindayiyeke taybet, ew bilindayiya ko hja ye, were himbz kirin li ser destan were ragirtin parastin2.

.

2 Rberna nasna gotina 'Sprachloyalitt' li ba Uriel Weinrich, avkaniya jor, r. 131 bike.

Daxwaza ko dibje, div ziman kurmanc li rayn xwe vegere, serhildanek dide xuyakirin.

Ew serhildaneke ji bo xweparastin li dij zora bindestkirin, ya ko dagrkern Kurdistan li dij ziman kurmanc bikar tnin, ew xweparastin e, ji bandora zimann wan.

Rayn v dilpakiy, ne weke ko hin bawer dikin, di netewperestiyeke avkor de ye, nexr ew di w hest de ye, ya ko ji xwezay ve di dil her mirovek de heye.

Ew ew hest e, ya ko her mirovek, -awa ew h ji bikaniya xwe ve hn bye- bi ziman dayika w ve gir dide, ji ber v yek daxwaza w ya xweza ew e, ko ew ziman dayika xwe biparze.

Bel ziman kurmanc stneke netewey ye, w bar anda civaka gel kurd hilgirtiye ser miln xwe. Ew ziman hem Kurdan e alav rzan (siyas) ye, ji bo nasnameya gel kurd were parastin ji windabn were rizgarkirin.


Encam:

I. Ziman Kurd zaravn w ro:

1. Ziman Kurd, zimanek serbixwe ye, ew ji zimann din yn cihane bi snor e.

2. ro 2 zaravn sereke di ziman kurd de hene,
a. Kurmanciya Bakur
b. Kurmanciya Navn (Naverast)

2. Di war nivsk de herd zaravan, heryek li gor xwe, xwe gihandiye asta zimanek nivsk standad bilind. ro bi herd zaravan hijmareke mezin ji berhemn nivsk derdikevin.

3. Di war devk de
a. Di Kurmanciya Navn de, ango di Soran de zimanek bilind y devk j ji Radiyo televiziyon re peyde bye.
b. Di Kurmanciya Bakur de, ango di Kurmanciya Bakur de herend zimanek bilind ji radiyo televiziyon re, awa ku t xwestin peyde ne bye j, bel ev zarav j li ser rya standardbn bilindbn ye.

4. ro 2 zaravn ziman kurd yn tent j hene. Binavkirina wan weke zaravn tenit ten ji bo cidabna teknk ye. Herd zarav j bi giringiya xwe ji zaravn din ne km tir in:
a. Kurmanciya Bashur
b. Kirmanc Goran

II. Pniyar ji bo avakirina zimanek kurd bilind standard di pvajoya ro de:
1. Div hem rxistinn siyas yn Kurdan di kongireyn xwe yn git de biryareke siyas bigirin, ko Kurd hem bi yek Alfebt binivsin. Ew j alfebta latn ye, ji ber sedemn zanist.

2. Div hem rxistinn siyas yn Kurdan biryareke siyas bigirin, ko rziman, ango grammatik rzikn rastnivsn, yn ko Mr Celadet Bedirxan ji Kurmanciya Bakur re pniyar kirine, ji bo v zarav bibe bingih.

3. Div li naveyn rizgarkir ji Kurdistan li dervey welt mamosteyn ziman kurd bi herd zaravn sereke herd zaravn tenit werine perwerde kirin.

4. Div li devern Kurdistan kjan zarav, zarav dayik xwecih be, ew zarav bibe zarav sereke y xwendin. Di ber zarav sereke re agirt d bavn wan dikarin di pngavn 1, 2 3 yn navend de zaravek ji her s zaravn may ji xwe re hilbijrin.

5. Div zanyarn ziman kurd bi mebesta jihevnzkkirina zaravn kurd avakirina zimanek kurd yekgirt lkolnan li zaravn kurd bikin, di konferansn zanist de encamn xebata xwe pk bikin.

Dr.Zaradachet-Hajo@t-online.de

Ek.Tarihi Tue Dec 20, 2016 10:00 am Gn: Oezer

Yorumlar yazarlarna aittir. eriklerinden biz sorumlu deiliz.

Anonim kullanc yorum yazamaz, ltfen kayt olun
 
lgili Balantlar
· Daha fazla Kltr-Sanat
· Haber gnderen Oezer


En ok okunan haber: Kltr-Sanat:


Haber Puanlama
Ortalama Puan: 0
Toplam Oy: 0

Ltfen bu haberi puanlamak iin bir saniyenizi ayrn:

Mkemmel
ok yi
yi
dare Eder
Kt


Seenekler

 Yazdrlabilir Sayfa Yazdrlabilir Sayfa

 Bu Haberi Arkadana Gnder Bu Haberi Arkadana Gnder





Bu Site Ali Usta tarafndan yaplmtr.


>Powered by Nuke-Evolution